Barbecueën lijkt op het eerste gezicht eenvoudig: je steekt de barbecue aan, legt het eten op het rooster en wacht tot het gaar is. Toch komt er bij een goed resultaat meer kijken. Vooral grotere stukken vlees vragen om een gelijkmatige warmteverdeling en een nauwkeurige controle van de temperatuur. Een BBQ grillspit en BBQ thermometers kunnen daarbij een groot verschil maken.
Met een grillspit draait het gerecht langzaam rond boven de warmtebron. Daardoor wordt het aan alle kanten gelijkmatig verwarmd. Een thermometer laat ondertussen zien hoe warm het vlees vanbinnen is en welke temperatuur er in de barbecue heerst. Door beide hulpmiddelen te combineren, wordt het eenvoudiger om vlees sappig te houden en tegelijk een mooie buitenkant te creëren.
De werking van een BBQ grillspit
Een BBQ grillspit bestaat uit een lange metalen spies waarop vlees of andere ingrediënten worden bevestigd. De spies wordt boven de barbecue geplaatst en draait langzaam rond. Bij de meeste moderne grillspitten gebeurt dit met een kleine motor.
De draaiende beweging zorgt ervoor dat niet één kant van het gerecht voortdurend boven de heetste plek hangt. Iedere zijde wordt steeds kort verwarmd en draait daarna weer van de warmtebron weg. Hierdoor kan het vlees gelijkmatiger garen.
Een ander voordeel is dat vet en vleessappen tijdens het draaien over het oppervlak worden verdeeld. Dat helpt om uitdroging te beperken. Tegelijkertijd kan de buitenkant langzaam bruinen en krokant worden.
Welke gerechten zijn geschikt voor een grillspit?
Een hele kip is een van de populairste gerechten voor een BBQ grillspit. Door het constante draaien kan de huid rondom krokant worden, terwijl de binnenkant sappig blijft.
Ook rollades, rosbief, lamsvlees, buikspek en grote stukken varkensvlees kunnen goed op een grillspit worden bereid. Gerechten met een redelijk gelijkmatige vorm zijn vaak het eenvoudigst te bevestigen en uit te balanceren.
Met een speciale grillmand kan het spit ook worden gebruikt voor kleinere ingrediënten. Denk aan aardappelen, stukken groente, kippenvleugels of kleine stukken vlees. De mand draait mee en voorkomt dat de ingrediënten door het rooster vallen.
Het belang van een goede balans
Een gerecht moet zo centraal mogelijk op het grillspit worden bevestigd. Wanneer één zijde veel zwaarder is, moet de motor steeds extra kracht leveren om het zwaarste gedeelte omhoog te draaien.
Dat kan leiden tot een schokkerige beweging of extra slijtage. In sommige gevallen kan de motor zelfs stoppen. Daarom is het verstandig om het vlees stevig vast te zetten met de meegeleverde vorken of klemmen.
Bij een hele kip kunnen de poten en vleugels met slagerstouw tegen het lichaam worden gebonden. Zo blijven losse delen uit de buurt van de hittebron en draait het geheel rustiger.
Test het spit altijd voordat de barbecue volledig is opgewarmd. Laat het gerecht een paar rondes draaien en controleer of het nergens tegenaan komt.
Indirecte warmte voor een gelijkmatige garing
Een BBQ grillspit wordt meestal gebruikt met indirecte hitte. Daarbij ligt de warmtebron niet rechtstreeks onder het vlees, maar aan de zijkanten van de barbecue.
Bij een houtskoolbarbecue kunnen de kolen links en rechts worden verdeeld. Het gerecht draait dan boven het lege middengedeelte. Bij een gasbarbecue worden vaak alleen de buitenste branders aangezet.
Deze methode voorkomt dat vet direct op de kolen of branders drupt. Daardoor ontstaan minder steekvlammen. Onder het vlees kan een lekbak worden geplaatst om vet en sappen op te vangen.
De lekbak helpt niet alleen bij het schoonhouden van de barbecue. Hij kan eventueel ook worden gevuld met een kleine hoeveelheid water, kruiden of bouillon.
Waarom BBQ thermometers belangrijk zijn
Aan de buitenkant is niet altijd te zien of vlees goed gaar is. Een kip kan al mooi bruin zijn, terwijl het dikste gedeelte nog niet voldoende warm is. Een groot stuk vlees kan er juist goed uitzien, maar vanbinnen al te ver zijn doorgegaard.
BBQ thermometers geven meer zekerheid. Een kernthermometer meet de temperatuur in het vlees. Een omgevingsthermometer meet de temperatuur rondom het gerecht.
Met deze informatie kan de bereiding beter worden gestuurd. Wanneer de barbecue te warm wordt, kunnen de ventilatieopeningen of branders worden aangepast. Wanneer de kerntemperatuur te snel stijgt, kan de warmte worden verlaagd.
Verschillende soorten BBQ thermometers
Een insteekthermometer is bedoeld voor korte metingen. De metalen punt wordt in het dikste gedeelte van het vlees gestoken. Na enkele seconden verschijnt de temperatuur op het scherm.
Een thermometer met een vaste sonde blijft tijdens de hele bereiding in het vlees zitten. De sonde is via een hittebestendige kabel verbonden met een scherm buiten de barbecue. Zo kan de temperatuur worden gevolgd zonder het deksel te openen.
Voor een draaiend grillspit is een draadloze thermometer vaak praktischer. Een kabel kan namelijk om het spit draaien of ergens achter blijven hangen. Een draadloze sonde beweegt met het vlees mee en stuurt de meetgegevens naar een ontvanger of telefoon.
Sommige thermometers hebben meerdere sondes. Daarmee kunnen verschillende stukken vlees tegelijk worden gevolgd. Ook kan één sonde worden gebruikt om de temperatuur in de barbecue te meten.
De thermometer op de juiste plek plaatsen
De sonde moet in het dikste gedeelte van het vlees worden geplaatst. Vermijd contact met botten en grote vetlagen, omdat deze de meting kunnen beïnvloeden.
Bij een hele kip kan worden gemeten in het dikste deel van de borst of dij. Bij een rollade wordt de punt zo dicht mogelijk bij het midden geplaatst.
Wanneer het gerecht onregelmatig van vorm is, kan het verstandig zijn om op verschillende plaatsen te meten. Een dun gedeelte kan namelijk eerder gaar zijn dan een dikker deel.
Controleer bij een grillspit vooraf of de sonde stevig blijft zitten tijdens het draaien. Een losse thermometer kan verschuiven en daardoor een minder betrouwbare temperatuur aangeven.
De temperatuur op roosterhoogte meten
Veel barbecues hebben een ingebouwde thermometer in het deksel. Deze geeft een algemene indicatie, maar meet niet altijd de temperatuur op de plek waar het gerecht zich bevindt.
Warme lucht stijgt op. Daardoor kan het boven in de barbecue warmer zijn dan vlak naast het vlees. Een losse omgevingsthermometer op roosterhoogte geeft vaak een nauwkeuriger beeld.
Voor langere bereidingen is een stabiele temperatuur belangrijk. Grote schommelingen kunnen de bereidingstijd verlengen en het resultaat minder voorspelbaar maken.
Bij een houtskoolbarbecue kan de temperatuur worden geregeld met de luchttoevoer en de hoeveelheid brandstof. Bij een gasbarbecue kunnen de branders hoger of lager worden gezet.
Het deksel gesloten houden
Iedere keer dat het deksel wordt geopend, ontsnapt een deel van de warmte. De barbecue moet daarna opnieuw op temperatuur komen.
Met BBQ thermometers is het minder vaak nodig om het gerecht te controleren. De temperatuur kan worden afgelezen zonder het deksel te openen. Sommige draadloze modellen geven een waarschuwing wanneer een ingestelde waarde is bereikt.
Hierdoor blijft de warmte stabieler en kan het gerecht gelijkmatiger garen. Vooral bij grotere stukken vlees is dat een belangrijk voordeel.
Rekening houden met rusttijd
Wanneer vlees van de barbecue wordt gehaald, kan de kerntemperatuur nog iets verder stijgen. De warmte uit de buitenste lagen trekt dan verder naar binnen. Dit wordt doorgaren genoemd.
Bij grote stukken vlees kan het daarom verstandig zijn om het gerecht iets vóór de gewenste eindtemperatuur van het spit te halen. Laat het vlees daarna enkele minuten rusten voordat het wordt aangesneden.
Tijdens de rusttijd verdelen de vleessappen zich beter. Het vlees kan eventueel losjes worden afgedekt met aluminiumfolie. Pak het niet te strak in, omdat een krokante buitenkant dan zachter kan worden door condens.
Schoonmaken en onderhouden
Na gebruik moeten het grillspit, de vorken en andere metalen onderdelen goed worden gereinigd. Vet en aangekoekte resten kunnen anders bij een volgende bereiding gaan roken.
Laat de onderdelen eerst afkoelen. Maak ze daarna schoon met warm water en afwasmiddel. Controleer vooraf of ze geschikt zijn voor de vaatwasser.
De motor van het grillspit mag meestal niet nat worden. Maak deze alleen schoon volgens de aanwijzingen van de fabrikant.
Ook BBQ thermometers vragen om voorzichtig onderhoud. Reinig de metalen sonde en dompel het digitale gedeelte niet onder in water. Berg de thermometer droog op en controleer regelmatig de batterij.
Meer zekerheid bij iedere barbecue
Een BBQ grillspit en BBQ thermometers vullen elkaar uitstekend aan. Het grillspit zorgt voor een gelijkmatige beweging en warmteverdeling. De thermometer geeft inzicht in de temperatuur van het vlees en de barbecue.
Door indirecte hitte te gebruiken, het gerecht goed uit te balanceren en de temperatuur nauwkeurig te volgen, wordt barbecueën minder afhankelijk van gokken. Zo wordt het eenvoudiger om grotere gerechten gelijkmatig te garen en een sappig resultaat met een smakelijke buitenkant te bereiken.
