Een geslaagde barbecue draait niet alleen om goede ingrediënten. Ook de manier waarop vlees, vis en groenten worden bereid, heeft veel invloed op het eindresultaat. Met een BBQ grillspit en BBQ thermometers wordt het eenvoudiger om gerechten gelijkmatig te garen en de temperatuur nauwkeurig te controleren. Deze accessoires zijn vooral handig bij grotere stukken vlees, hele kippen en bereidingen die langere tijd op de barbecue liggen.
Een grillspit zorgt ervoor dat een gerecht langzaam ronddraait boven de warmtebron. Daardoor wordt iedere kant regelmatig verhit. Een thermometer laat ondertussen zien hoe warm het vlees vanbinnen is en hoe hoog de temperatuur in de barbecue blijft. Samen geven deze hulpmiddelen meer controle en verkleinen ze de kans op verbrand, droog of onvoldoende gaar eten.
Wat is een BBQ grillspit?
Een BBQ grillspit bestaat uit een lange metalen spies die boven de barbecue wordt geplaatst. Het gerecht wordt op de spies geschoven en met speciale vorken of klemmen stevig vastgezet. Vervolgens draait de spies langzaam rond, meestal met behulp van een kleine elektrische motor.
Door deze draaiende beweging wordt het gerecht aan alle kanten gelijkmatig verwarmd. Bij vlees dat stil op het rooster ligt, kan één zijde sneller gaar of donker worden dan de andere. Op een grillspit wordt de warmte voortdurend over het hele oppervlak verdeeld.
Daarnaast blijven vet en vleessappen tijdens het draaien beter over het gerecht verdeeld. Hierdoor kan een smakelijke en krokante buitenkant ontstaan, terwijl de binnenkant sappig blijft. Vooral bij kip, rollade en grote stukken varkensvlees is dat een belangrijk voordeel.
Geschikte gerechten voor het grillspit
Een hele kip is een van de bekendste gerechten voor een BBQ grillspit. De kip draait langzaam rond en krijgt daardoor aan alle kanten een goudbruine huid. Ook een rollade is zeer geschikt, omdat deze meestal een gelijkmatige vorm heeft en gemakkelijk in balans kan worden gebracht.
Andere mogelijkheden zijn rosbief, lamsvlees, buikspek en grotere stukken varkensvlees. Met speciale accessoires kan een grillspit bovendien worden gebruikt voor groenten, aardappelen of kleinere stukken vlees.
Er bestaan bijvoorbeeld grillmanden die aan het spit worden bevestigd. In zo’n mand kunnen ingrediënten ronddraaien zonder dat ze op een spies hoeven te worden geregen. Zo kan een grillspit ook worden gebruikt voor geroosterde groenten of kleine aardappeltjes.
Het gerecht goed bevestigen
Een goede bevestiging is belangrijk voor een stabiele draaibeweging. Wanneer het gerecht scheef of uit balans op de spies zit, moet de motor steeds extra kracht leveren. Het spit kan dan onregelmatig draaien of zelfs vastlopen.
Steek de spies daarom zo centraal mogelijk door het vlees. Zet het gerecht aan beide zijden stevig vast met de meegeleverde vorken. Bij een hele kip is het verstandig om de vleugels en poten met slagerstouw dicht tegen het lichaam te binden. Losse delen kunnen anders te dicht bij de hitte komen.
Controleer voordat de barbecue wordt aangestoken of het spit voldoende ruimte heeft om vrij rond te draaien. Laat het gerecht een paar rondes draaien en kijk of het nergens tegenaan komt.
Indirecte hitte gebruiken
Een BBQ grillspit werkt meestal het beste met indirecte hitte. Daarbij bevindt het gerecht zich niet direct boven de kolen of actieve branders. De warmtebron wordt aan de zijkanten geplaatst, terwijl het vlees in het midden ronddraait.
Bij een houtskoolbarbecue kunnen de kolen bijvoorbeeld links en rechts worden verdeeld. Bij een gasbarbecue worden vaak alleen de buitenste branders aangezet. Hierdoor kan het gerecht rustig garen zonder dat de buitenkant te snel verbrandt.
Onder het vlees kan een lekbak worden geplaatst. Deze vangt vet en vocht op en verkleint de kans op steekvlammen. De lekbak kan eventueel worden gevuld met een kleine hoeveelheid water, kruiden of bouillon.
Waarom BBQ thermometers gebruiken?
De buitenkant van vlees geeft niet altijd betrouwbare informatie over de gaarheid. Een kip kan er mooi bruin uitzien, terwijl het dikste gedeelte nog niet voldoende warm is. Ook kan een groot stuk vlees vanbinnen al te ver zijn doorgegaard zonder dat dit aan de buitenkant duidelijk zichtbaar is.
BBQ thermometers geven meer zekerheid. Een kernthermometer meet de temperatuur in het midden van het vlees. Een omgevingsthermometer meet de temperatuur in de barbecue, dicht bij het gerecht.
Door deze temperaturen te volgen, kan de bereiding beter worden bijgestuurd. Wanneer de barbecue te warm wordt, kunnen de ventilatieopeningen of branders worden aangepast. Stijgt de kerntemperatuur te snel, dan kan de warmte worden verlaagd.
Verschillende soorten thermometers
Een eenvoudige insteekthermometer is geschikt voor korte metingen. De punt wordt in het dikste gedeelte van het vlees gestoken en geeft na korte tijd de temperatuur weer. Dit type is handig voor hamburgers, steaks en kleinere stukken vlees.
Een thermometer met een vaste sonde blijft tijdens de volledige bereiding in het gerecht zitten. De sonde is meestal met een hittebestendige kabel verbonden aan een digitaal scherm. Zo kan de temperatuur worden gevolgd zonder het deksel telkens te openen.
Voor een draaiend grillspit is een draadloze thermometer vaak praktischer. Een kabel kan namelijk rond het spit draaien of ergens achter blijven haken. Een draadloze sonde draait met het gerecht mee en stuurt de temperatuur door naar een ontvanger of telefoon.
Er bestaan ook modellen met meerdere sondes. Daarmee kunnen verschillende stukken vlees tegelijk worden gemeten. Eén sonde kan bovendien worden gebruikt om de temperatuur in de barbecue te controleren.
De thermometer correct plaatsen
Een BBQ thermometer geeft alleen een betrouwbare waarde wanneer de sonde op de juiste plaats zit. Steek de punt in het dikste gedeelte van het vlees. Vermijd botten, grote vetlagen en holtes, omdat deze de meting kunnen beïnvloeden.
Bij een hele kip wordt vaak gemeten in het dikste gedeelte van de borst of dij. Bij een rollade moet de punt zo dicht mogelijk bij het midden zitten. Controleer bij een grillspit of de sonde stevig blijft zitten tijdens het draaien.
Wanneer een gerecht onregelmatig van vorm is, kan het verstandig zijn om op meerdere plekken te meten. Zo wordt voorkomen dat een dun gedeelte al gaar is terwijl een dikker deel nog achterloopt.
De temperatuur in de barbecue meten
Veel barbecues hebben een ingebouwde thermometer in het deksel. Deze geeft een algemene indicatie, maar meet niet altijd de temperatuur op de plek waar het vlees hangt.
Warme lucht stijgt op, waardoor de temperatuur boven in de barbecue hoger kan zijn dan op roosterhoogte. Een losse omgevingsthermometer kan dichter bij het gerecht worden geplaatst en geeft daardoor vaak een nauwkeuriger beeld.
Bij lange bereidingen is een stabiele temperatuur belangrijk. Grote schommelingen kunnen de bereidingstijd verlengen en het resultaat minder voorspelbaar maken.
Het deksel gesloten houden
Iedere keer dat het deksel wordt geopend, ontsnapt een groot deel van de warmte. De barbecue moet daarna opnieuw op temperatuur komen. Dat kan de totale bereidingstijd verlengen.
Met BBQ thermometers is het minder vaak nodig om te kijken. De kerntemperatuur en omgevingstemperatuur kunnen worden afgelezen zonder de bereiding te onderbreken. Sommige draadloze modellen geven zelfs een melding wanneer een ingestelde temperatuur is bereikt.
Hierdoor kan het deksel langer gesloten blijven en blijft de warmte beter behouden.
Rusttijd na de bereiding
Wanneer vlees van de barbecue wordt gehaald, kan de temperatuur vanbinnen nog iets verder stijgen. De warmte uit de buitenste lagen trekt verder naar de kern. Dit wordt doorgaren genoemd.
Bij grotere stukken vlees kan het daarom verstandig zijn om het gerecht iets vóór de gewenste eindtemperatuur van het grillspit te halen. Laat het vervolgens enkele minuten rusten voordat het wordt aangesneden.
Tijdens het rusten verdelen de vleessappen zich beter. Leg het vlees eventueel losjes onder aluminiumfolie, maar pak het niet volledig strak in. Anders kan de krokante buitenkant zacht worden door condens.
Schoonmaken en onderhouden
Na gebruik moeten het grillspit, de vorken en andere metalen onderdelen goed worden gereinigd. Vet en aangekoekte resten kunnen bij een volgende bereiding gaan roken of verbranden.
Laat de onderdelen eerst afkoelen en maak ze daarna schoon met warm water en afwasmiddel. Controleer of ze geschikt zijn voor de vaatwasser. De motor van het grillspit mag meestal niet nat worden.
Ook BBQ thermometers moeten voorzichtig worden schoongemaakt. Reinig alleen de metalen sonde en dompel het digitale gedeelte niet onder in water. Berg de thermometer droog op en controleer regelmatig de batterij.
Meer controle tijdens het barbecueën
Een BBQ grillspit en BBQ thermometers vullen elkaar uitstekend aan. Het grillspit zorgt voor een gelijkmatige bereiding, terwijl de thermometer inzicht geeft in de temperatuur van het vlees en de barbecue.
Door indirecte hitte te gebruiken, het gerecht goed uit te balanceren en de temperatuur nauwkeurig te volgen, wordt barbecueën minder afhankelijk van gokken. Zo wordt het eenvoudiger om grotere gerechten sappig, gelijkmatig en met een smakelijke buitenkant te bereiden.
